Wat moet je weten voordat je een NFT koopt? Een checklist

Bij een gewone online aankoop kun je vaak nog annuleren, een terugbetaling vragen of je bank inschakelen. Bij een NFT kan dat niet. Zodra je een transactie in je wallet ondertekent en ze op de blockchain bevestigd is, is ze definitief. Daarom loont het om vooraf een vaste reeks controles te doen. Deze checklist is opgebouwd in de volgorde waarin je de vragen tegenkomt.

Weet je nog niet goed wat een NFT is, lees dan eerst wat een NFT is en hoe het werkt.

1. Waarom koop je deze NFT?

Het klinkt als een open deur, maar het bepaalt alles wat volgt.

• Je wilt een kunstenaar steunen of het werk mooi vinden. Dan is de prijs die je betaalt vooral een uitgave, zoals bij een print of een concertticket.
• Je wilt toegang tot iets. Een game, een community, een evenement. Controleer dan of die toegang echt bestaat en hoe lang ze geldt.
• Je hoopt op winst bij doorverkoop. Wees dan eerlijk tegenover jezelf: de meeste NFT’s worden nooit met winst doorverkocht, en sommige vinden helemaal geen koper meer.

Koop alleen met geld dat je volledig kunt missen. Crypto en NFT’s zijn risicovol.

2. Is de collectie echt?

Namaakcollecties zijn een van de meest voorkomende valkuilen. Oplichters kopiëren de afbeeldingen van een populaire collectie, maken er een nieuw contract voor aan en zetten ze te koop onder bijna dezelfde naam.

Zo controleer je de echtheid:

• Zoek het contractadres van de collectie op de officiële website of het officiële account van de makers.
• Vergelijk dat adres teken voor teken met het adres op de marktplaats. De eerste en laatste tekens alleen zijn niet genoeg.
• Kijk naar de verkoopgeschiedenis. Een collectie die zogezegd populair is maar pas gisteren is aangemaakt, is verdacht.
• Een verificatievinkje op de marktplaats is een hulpmiddel, geen garantie.

3. Op welke blockchain staat de NFT?

De blockchain bepaalt drie praktische zaken: welke wallet je nodig hebt, met welke munt je betaalt en hoeveel de transactie kost.

Meer over welke munt bij welke chain hoort, lees je in onze gids over crypto gebruiken om NFT’s te kopen.

4. Is je wallet klaar en veilig?

Een NFT bewaar je in een wallet die jij zelf beheert. Voor je iets koopt:

• Noteer je herstelzin (seed phrase) op papier en bewaar hem offline. Nooit in een foto, een notitie-app of een cloudmap.
• Geef die zin aan niemand. Geen enkele marktplaats, helpdesk of moderator heeft hem ooit nodig.
• Overweeg een aparte wallet voor aankopen en een tweede voor waardevolle stukken. Zo beperk je de schade als je per ongeluk een kwaadaardige transactie ondertekent.
• Bij grotere bedragen biedt een hardware wallet extra bescherming.

5. Wat kost het in totaal?

De vraagprijs is zelden het volledige bedrag. Reken alles mee voor je beslist.

Rekenvoorbeeld. Je wilt een NFT van 0,05 ETH op Ethereum kopen. Stel dat 1 ETH op dat moment rond 2.500 euro staat, dan is dat ongeveer 125 euro. Daarbij komen: de kosten om ETH te kopen bij een exchange, een eventuele opnamevergoeding om de ETH naar je wallet te sturen en de gas fee voor de aankoop zelf. Op een drukke dag kan de gas fee een merkbaar deel van een kleine aankoop zijn. Op Solana of Polygon zijn de netwerkkosten meestal veel lager.

De koers in dit voorbeeld is fictief. Controleer altijd de actuele prijs.

Let ook op wat er bij doorverkoop afgaat: een marktplaatsvergoeding, een eventuele royalty en opnieuw netwerkkosten.

6. Welke royalties en rechten horen erbij?

Veel makers stellen een royalty in: een percentage dat bij elke doorverkoop naar hen gaat. Of dat percentage ook echt betaald wordt, hangt af van de marktplaats. Sommige platformen maken royalties optioneel, andere dwingen ze af voor bepaalde collecties.

Lees ook de licentievoorwaarden. Krijg je alleen het recht om het werk te tonen, of mag je het ook commercieel gebruiken? Bij de meeste collecties blijft het auteursrecht bij de maker.

7. Herken je de signalen van oplichting?

Bijna alle grote verliezen bij NFT’s komen niet door een slechte koop, maar door oplichting. Wees extra alert bij:

• Een bericht via Discord, X of Telegram over een gratis mint of een airdrop die je moet claimen.
• Een website die op de echte lijkt, maar een net iets andere domeinnaam heeft.
• Een vraag om een transactie te ondertekenen die je niet begrijpt, zoals “setApprovalForAll” of een algemene toestemming voor al je tokens.
• Tijdsdruk: “nog maar tien minuten”, “laatste kans”.
• Iemand die “support” aanbiedt in een privébericht.

De FSMA publiceert waarschuwingen over frauduleuze platformen. Twijfel je over een aanbieder, zoek dan op fsma.be of er een waarschuwing over bestaat. Een uitgebreider overzicht vind je in handelen in NFT’s: dit zijn de risico’s.

8. Kun je de NFT later weer verkopen?

Kijk vóór je koopt hoe vaak de collectie verhandeld wordt. Een floor price (de laagste vraagprijs) zegt weinig als er nauwelijks verkopen zijn. Bekijk het aantal verkopen van de afgelopen weken en hoeveel verschillende eigenaars er zijn. Weinig handel betekent dat je lang kunt wachten op een koper, of je prijs fors moet verlagen.

9. Heb je aan de belastingen gedacht?

In België hangt de belasting op meerwaarden af van hoe je handelt: als normaal beheer van je privévermogen, als speculatie of als beroepsactiviteit. De grenzen daartussen zijn niet altijd scherp, en de regels kunnen veranderen. Hou je aankopen en verkopen bij met datum, bedrag in euro en transactie-ID, en raadpleeg FOD Financiën voor de actuele regels.

Snelle checklist om te bewaren

• Ik weet waarom ik deze NFT koop en kan het bedrag missen.
• Ik heb het contractadres gecontroleerd via een officiële bron.
• Ik weet op welke blockchain de NFT staat en heb de juiste munt.
• Mijn herstelzin staat offline en niemand anders kent hem.
• Ik ken de totale kostprijs, inclusief alle vergoedingen.
• Ik heb de licentie en royalty’s gelezen.
• Ik heb geen link uit een privébericht gebruikt.
• Ik heb gekeken of er voldoende handel is in de collectie.
• Ik hou mijn transacties bij voor de belastingen.

Alles afgevinkt? Dan helpt ons stappenplan om een NFT te kopen en te verkopen je verder met de praktische uitvoering.

Informatie, geen financieel of juridisch advies. Regels en platformen veranderen; controleer de actuele situatie bij de FSMA en FOD Financiën.