Eind oktober 2021 veranderde Facebook zijn bedrijfsnaam in Meta. Het was het startschot voor een golf aan aandacht voor “de metaverse”. Merken kochten virtuele grond, consultants schreven rapporten en ook in België vroegen bedrijven zich af of ze erbij moesten zijn. Een paar jaar later is het een stuk rustiger. Tijd voor een nuchtere stand van zaken.
Wat bedoelen we met de metaverse?
Er bestaat geen officiële definitie. Meestal gaat het om:
- Een gedeelde online wereld waarin veel mensen tegelijk aanwezig zijn.
- Een avatar waarmee je rondloopt, praat en dingen doet.
- Een eigen economie, waarin je objecten, kleding of grond koopt en verkoopt.
- Continuïteit: de wereld blijft bestaan, ook als jij niet ingelogd bent.
Daarbij moet je twee soorten werelden onderscheiden. Aan de ene kant de grote gameplatformen zoals Roblox en Fortnite, met heel veel gebruikers maar zonder blockchain. Aan de andere kant de blockchain-werelden, waarin grond en objecten NFT’s zijn die je echt in je eigen wallet bewaart. Over die tweede soort gaat het vaak als mensen in de cryptowereld “metaverse” zeggen.
Decentraland en The Sandbox vergeleken
De twee bekendste blockchain-werelden zijn Decentraland en The Sandbox. Ze lijken op elkaar, maar verschillen in opzet.
| Decentraland | The Sandbox | |
|---|---|---|
| Stijl | Open 3D-wereld in de browser | Blokkerige “voxel”-stijl, sterk gericht op games |
| Eigen token | MANA | SAND |
| Virtuele grond | LAND-percelen als NFT | LAND-percelen als NFT |
| Bestuur | Gemeenschap stemt via een DAO | Ontwikkeld door een bedrijf, met een groeiende rol voor de gemeenschap |
| Typisch gebruik | Evenementen, galerijen, merkruimtes | Spelervaringen gebouwd door makers en merken |
| Blockchain | Ethereum, met een deel van de activiteit op Polygon | Ethereum en Polygon |
Wie de tokens wil volgen, vindt de koersverwachtingen op onze pagina’s over Decentraland en The Sandbox.
Wat gebeurde er in 2021 en 2022?
Tijdens de hype stegen de prijzen van virtuele grond spectaculair. Internationale merken uit mode, sport en entertainment openden virtuele winkels, organiseerden concerten of lanceerden digitale kleding. Decentraland hield een eigen modeweek. Grote bedrijven kochten percelen naast bekende namen, in de hoop op bezoekers.
Die bezoekers bleven vaak uit. Veel virtuele ruimtes stonden het grootste deel van de tijd leeg, en de grondprijzen zakten fors toen de cryptomarkt in 2022 daalde. Een deel van de merken stopte zijn projecten stilletjes.
En in België?
Belgische bedrijven en organisaties volgden de trend met belangstelling. Sommige agentschappen, merken en onderwijsinstellingen experimenteerden met virtuele evenementen, showrooms of lessen. Een overzicht van welke Belgische merken precies welke metaverse-projecten deden, geven we niet: veel van die experimenten waren kort, kleinschalig of werden later offline gehaald, en betrouwbare informatie is moeilijk te vinden.
Wat wel duidelijk is:
- Onderzoek en technologie. België heeft sterke onderzoekscentra en universiteiten in digitale technologie, waaronder imec in Leuven. Toepassingen van virtual en augmented reality in industrie, zorg en opleiding zijn daar vaak verder dan het consumentenverhaal van de metaverse.
- Gaming en creatieve sector. Belgische gamestudio’s en creatieve bureaus bouwen interactieve 3D-ervaringen, soms in bestaande platformen zoals Roblox.
- Cultuur. Festivals en culturele instellingen gebruiken digitale en virtuele formats voor extra bereik. Een voorbeeld is de digitale editie van Tomorrowland in 2020. Meer daarover in onze gids over Tomorrowland en NFT’s.
- Europese aandacht. De Europese Commissie publiceerde in 2023 een strategie over Web 4.0 en virtuele werelden. Concrete regels voor de metaverse als geheel zijn er niet, maar bestaande regels over consumentenbescherming, privacy en crypto blijven gelden. Lees meer in NFT-regelgeving in België.
Virtuele grond kopen: een voorbeeld in euro
Stel dat je overweegt een perceel in een blockchain-wereld te kopen.
Voorbeeld. Een perceel staat te koop voor 1.200 MANA. Bij een koers van 0,40 euro per MANA kost het je 480 euro, plus transactiekosten. Daarnaast heb je ETH of het juiste token nodig om te betalen, wat je eerst via een cryptoplatform aankoopt. Het perceel levert op zichzelf niets op. Waarde ontstaat pas als je er iets op bouwt dat bezoekers trekt, of als iemand anders het later voor meer wil kopen. Zakt de vraag, dan daalt ook de prijs, en een koper vinden kan lang duren.
Belangrijk om te weten:
- Virtuele grond is een NFT en dus speculatief. Er is geen garantie op een koper.
- De waarde hangt af van het voortbestaan en de populariteit van het platform.
- Je betaalt zowel koersrisico op het token als prijsrisico op de grond zelf.
Hoe je veilig crypto koopt als Belg, lees je in crypto kopen in België.
Waar je op let als je een virtuele wereld betreedt
Ook zonder iets te kopen, loont het om een paar basisregels te volgen:
- Gebruik een aparte wallet voor virtuele werelden, met alleen wat je nodig hebt.
- Onderteken geen transacties die je niet begrijpt, ook niet tijdens een “evenement” of een “gratis drop”.
- Ga via de officiële website naar een platform, niet via links in chats of advertenties.
- Controleer bij een aankoop van grond of objecten altijd het contractadres van de collectie.
Meer algemene valkuilen lees je in handelen in NFT: dit zijn de risico’s.
Hoe staat het er nu voor?
De nuchtere stand van zaken:
- Blockchain-werelden bestaan nog, maar met een kleinere, meer toegewijde gemeenschap dan de hype deed vermoeden.
- Gameplatformen zonder blockchain hebben het grootste publiek. Daar gebeurt het meeste van wat je “metaverse” zou kunnen noemen.
- Bedrijven kijken vooral naar concrete toepassingen: opleiding in VR, digitale tweelingen van fabrieken, productpresentaties.
- Hardware zoals VR- en mixed-reality-brillen wordt beter, maar is nog geen massaproduct.
Wil je de metaverse zelf verkennen, dan kan dat gratis: maak een account aan, bezoek een paar werelden en kijk wat er gebeurt voor je er geld in steekt. Koop je toch grond, tokens of objecten, doe het dan met een bedrag dat je kunt missen. Crypto en NFT’s zijn risicovol, en virtuele werelden komen en gaan.
Veelgestelde vragen
Wat is de metaverse in eenvoudige woorden?
De metaverse is een verzamelnaam voor online, driedimensionale werelden waarin je met een avatar rondloopt, mensen ontmoet en dingen doet. Sommige van die werelden gebruiken een blockchain om eigendom van grond en objecten vast te leggen.
Kan ik in België virtueel land kopen?
Ja, platformen zoals Decentraland en The Sandbox zijn ook vanuit België toegankelijk. Je koopt dan een NFT die een perceel in die wereld vertegenwoordigt. De prijzen zijn sinds de piek van 2021 sterk gedaald en de waarde blijft onzeker.
Is de metaverse dood?
De hype is voorbij, maar virtuele werelden bestaan nog. Spelplatformen met miljoenen gebruikers, virtual reality en samenwerkingstools ontwikkelen verder, terwijl blockchain-werelden een kleinere en meer gespecialiseerde gebruikersgroep hebben.
Heb ik een VR-bril nodig voor de metaverse?
Nee. Decentraland en The Sandbox werken gewoon via een computer. Een VR-bril maakt sommige werelden meeslepender, maar is voor de meeste platformen niet verplicht.
Informatie, geen financieel of juridisch advies. Regels en platformen veranderen; controleer de actuele situatie bij de FSMA en FOD Financiën.