“Verdien geld met gamen.” Weinig beloftes klinken zo aantrekkelijk, zeker voor wie toch al uren per week speelt. Rond 2021 werd play-to-earn een van de grote trends in de cryptowereld. Spelers wereldwijd, met een opvallend grote groep in de Filipijnen, speelden Axie Infinity om tokens te verdienen. Een paar jaar later is het beeld veel nuchterder. Deze gids legt uit hoe het model werkt, wat er in België speciaal aan is en waar je moet opletten.
Hoe werkt play-to-earn?
In een gewone game blijft alles wat je koopt of wint binnen die game. Bij play-to-earn en andere web3-games zijn bepaalde onderdelen van de game tokens op een blockchain:
- NFT’s voor personages, wapens, kaarten of land. Die staan in je eigen wallet en kun je op een marktplaats verkopen.
- Fungibele tokens als beloning of in-game munt. Die kun je via een cryptoplatform omzetten naar andere crypto of naar euro.
Het idee: je tijd en vaardigheid leveren iets op dat ook buiten de game waarde heeft. Het probleem: die waarde komt meestal van nieuwe spelers die instappen. Als de instroom stopt, dalen de prijzen.
Het verhaal van Axie Infinity
Axie Infinity, ontwikkeld door Sky Mavis, is het schoolvoorbeeld. Om te beginnen moest je NFT-wezentjes, de Axies, kopen. Door te spelen verdiende je een beloningstoken. Op het hoogtepunt waren de instapkosten honderden euro’s. Er ontstonden zelfs “beurzen” waarbij eigenaren hun Axies uitleenden aan spelers in ruil voor een deel van de opbrengst.
Toen de tokenprijzen daalden, stortte het model in. Daarbovenop werd de Ronin-brug, die het netwerk achter Axie Infinity verbond met Ethereum, in maart 2022 gehackt, met een buit van honderden miljoenen dollar. Het project bestaat nog en ontwikkelt verder, maar de belofte van een inkomen voor iedereen is verdwenen. Wie het token of het netwerk wil volgen, vindt meer bij Axie Infinity en Ronin.
Van play-to-earn naar play-and-earn
Na de crash schoven veel ontwikkelaars de nadruk op. Ze spreken liever van “play-and-earn” of gewoon van web3-games: eerst een goede game, en eigendom van items als extra. Enkele bekende namen:
| Project | Wat het is | Kenmerk |
|---|---|---|
| Axie Infinity | Strategiespel met verzamelbare wezentjes | Draait op het eigen Ronin-netwerk |
| Illuvium | Open-wereld- en strategiegame met verzamelbare wezens | Gebouwd op Immutable |
| Immutable | Blockchainplatform speciaal voor games | Lage transactiekosten, veel gamestudio’s |
| Gala Games | Uitgever van verschillende web3-games | Eigen GALA-token |
Een vermelding in deze tabel is geen aanbeveling. Kijk zelf wat een game speelbaar maakt, los van de tokens. Meer achtergrond bij Illuvium en Immutable.
De Belgische kansspelwet en lootboxen
België heeft een van de strengste houdingen in Europa tegenover kansmechanismen in games. De basis is de kansspelwet van 7 mei 1999. Een kansspel is, kort gezegd, een spel waarbij je een inzet doet, waarbij je iets kunt winnen of verliezen en waarbij het toeval een rol speelt. Voor kansspelen heb je in België een vergunning nodig.
In 2018 onderzocht de Belgische Kansspelcommissie lootboxen in populaire games. Een lootbox is een virtuele doos met een willekeurige inhoud. De commissie besliste dat betaalde lootboxen onder de kansspelwet vallen: je betaalt, je weet niet wat je krijgt en de inhoud kan meer of minder waard zijn. Gevolg: verschillende uitgevers schakelden betaalde lootboxen in hun games voor Belgische spelers uit of pasten ze aan. In de praktijk bleef de handhaving wel moeilijk, zeker bij kleinere games en mobiele apps.
Waarom dat relevant is voor web3-games
Veel web3-games bevatten mechanismen die op lootboxen lijken:
- je koopt een “pack” of “mystery box” met NFT’s van willekeurige zeldzaamheid;
- de inhoud kun je op een marktplaats doorverkopen, dus heeft ze een duidelijke geldwaarde;
- je betaalt met crypto die je eerst met euro hebt gekocht.
Dat zijn precies de elementen waar de Belgische redenering over gaat. Een willekeurige NFT-box die je met geld koopt, kan dus problematisch zijn onder de Belgische regels. Sommige internationale web3-projecten blokkeren Belgische gebruikers voor bepaalde functies of houden er geen rekening mee. Als speler draag je zelf het risico als een platform niet in orde is: je kunt het moeilijk aanspreken bij problemen.
Bovenop de kansspelwet gelden de regels voor crypto. Sinds de Europese MiCA-verordening van toepassing is, moeten aanbieders van cryptodiensten een vergunning hebben. Unieke NFT’s vallen grotendeels buiten MiCA, maar de tokens waarmee je betaalt of beloond wordt meestal niet. De FSMA waarschuwt geregeld voor malafide cryptoaanbieders. Meer in onze gids over NFT-regelgeving in België.
Checklist voor je begint aan een web3-game
- Is de game leuk zonder beloningen? Zo niet, dan speel je eigenlijk een beleggingsproduct.
- Wat moet je vooraf kopen? Hoge instapkosten zijn een rood signaal.
- Waar komt het geld vandaan? Als beloningen alleen betaald worden door nieuwe spelers, is het model niet duurzaam.
- Zijn er willekeurige packs of boxen? Denk aan de Belgische lootboxregels.
- Wie zit erachter? Controleer of het team en de onderneming bekend zijn en hoe het project met eerdere problemen omging.
- Hoe veilig is je wallet? Gebruik een aparte wallet voor gaming, met alleen wat je nodig hebt.
Een rekenvoorbeeld
Voorbeeld. Je koopt voor 150 euro NFT-personages om mee te spelen, plus 10 euro aan kosten om crypto te kopen en over te zetten. Je verdient in een maand tokens ter waarde van 40 euro. Klinkt goed: na vier maanden ben je terug. Maar als de tokenprijs in die periode halveert, verdien je per maand nog maar 20 euro, en als ook de vraag naar je personages daalt, zijn die misschien nog 60 euro waard. Je hebt dan veel uren gespeeld en toch verlies geleden. Bovendien kan wat je wel verdient belastbaar zijn; controleer de regels bij FOD Financiën.
Conclusie
Web3-games zijn een interessante ontwikkeling: echte eigendom van digitale items is een idee met toekomst. Maar play-to-earn als inkomstenbron is grotendeels een mislukt experiment gebleken. Speel omdat je het spel leuk vindt, wees extra voorzichtig met willekeurige betaalde boxen gezien de Belgische kansspelwet, en zet er alleen geld in dat je kunt missen. Crypto en NFT’s zijn risicovol.
Veelgestelde vragen
Wat is play-to-earn?
Play-to-earn is een model waarin je in een game tokens of NFT's verdient die je buiten de game kunt verkopen. De waarde van die beloningen hangt af van de vraag van andere spelers en van de cryptomarkt.
Zijn lootboxen verboden in België?
De Belgische Kansspelcommissie oordeelde in 2018 dat betaalde lootboxen, waarbij je betaalt voor een willekeurige beloning, onder de kansspelwet vallen. Zonder vergunning zijn ze daardoor niet toegelaten, en verschillende uitgevers pasten hun games in België aan.
Moet ik belastingen betalen op wat ik verdien met play-to-earn?
Dat kan. Hoe inkomsten uit crypto en NFT's belast worden, hangt af van je situatie, bijvoorbeeld of het als normaal beheer van je vermogen of als beroepsmatige of speculatieve activiteit wordt gezien. Raadpleeg FOD Financiën of een fiscalist.
Kan ik echt geld verdienen met Axie Infinity?
Op het hoogtepunt verdienden sommige spelers iets, maar toen de tokenprijzen instortten, daalde dat sterk. Reken er niet op als inkomstenbron; zie het hoogstens als een spel waarin je geld kunt verliezen.
Informatie, geen financieel of juridisch advies. Regels en platformen veranderen; controleer de actuele situatie bij de FSMA en FOD Financiën.